۲۰ پرسش و پاسخ حقوقی
۲۰ پرسش و پاسخ حقوقی
۱. باسلام خدمت دکتر طهرانی، آیا زن میتواند بدون اجازه شوهر محل سکونت خود را تغییر دهد و چه شرایطی لازم است؟
زن متأهل بدون اجازه شوهر نمیتواند محل سکونت خود را تغییر دهد، مگر اینکه دلیل موجه داشته باشد. دلیل موجه شامل:
خطر جانی یا ضرب و جرح
عدم تأمین مسکن مناسب توسط شوهر
بیماری و ضرورت درمان
در غیر این صورت، تغییر محل سکونت مصادیق نشوز زن است و نفقه او ممکن است قطع شود.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی – نشوز زن
ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی – عذر موجه
۲. باعرض خداقوت، آیا ترک زندگی از سوی مرد میتواند دلیل قانونی برای طلاق زن باشد؟
بله. ترک زندگی توسط مرد به مدت طولانی، مصداق عسر و حرج زن است و زن میتواند درخواست طلاق بدهد.
ویژه زمانی معتبر است که مرد:
نفقه نپردازد
زندگی مشترک را ترک کند
بدون دلیل موجه، محل سکونت خانواده را ترک کند
مواد قانونی:
ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده
۳. سلام خدمت استاد طهرانی، اگر شوهر دچار ناتوانی جنسی باشد، آیا زن حق درخواست طلاق دارد؟
بله. ناتوانی دائمی مرد در ایفای وظایف زناشویی، مصداق عسر و حرج زن است و دادگاه میتواند حکم طلاق صادر کند.
اثبات این ناتوانی از طریق گواهی پزشکی قانونی یا سایر دلایل معتبر انجام میشود.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
۴. حقوقدان محترم، آیا امکان اسقاط مهریه قبل از عقد توسط زن وجود دارد؟
خیر. مهریه در لحظه عقد نکاح ایجاد میشود.
اسقاط مهریه قبل از عقد صحیح نیست، مگر اینکه در شرط ضمن عقد حق زن محدود شده باشد.
مواد قانونی:
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
۵. باسلام دکتر طهرانی، در صورت تحقق نشوز، نفقه زن از چه زمانی قطع میشود؟
نفقه زن در صورت نشوز، از زمان شروع نشوز قطع میشود.
نشوز شامل امتناع زن از تمکین قانونی و مشروع بدون عذر موجه است.
مهریه و اجرتالمثل همچنان محفوظ هستند.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
۶. باسلام خدمت دکتر طهرانی، آیا مرد میتواند پس از طلاق، زن سابق خود را از گرفتن حضانت محروم کند؟
خیر. حضانت پس از طلاق تابع قانون و مصلحت طفل است.
تصمیم مرد تاثیری در حضانت ندارد و دادگاه بر اساس سن، سلامت و مصلحت طفل حکم میدهد.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی
ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده
۷. باعرض خداقوت، اگر مرد مجهولالمکان باشد، روند طلاق چگونه انجام میشود؟
در صورت غیبت مرد، زن میتواند درخواست طلاق غیابی بدهد.
دادگاه پس از ابلاغ قانونی و بررسی مدارک، در صورت عدم حضور مرد، حکم طلاق را صادر میکند.
مواد قانونی:
ماده ۱۰۲۹ و ۱۰۳۰ قانون مدنی
ماده ۲۵ قانون حمایت خانواده
۸. سلام خدمت استاد طهرانی، در طلاق توافقی آیا زوجین میتوانند حضانت را به فرد دیگری بسپارند؟
بله. زوجین میتوانند حضانت فرزند را به شخص ثالث مانند جد پدری، مادر بزرگ یا قیم قانونی بسپارند.
ملاک اصلی مصلحت کودک است.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی
ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده
۹. حقوقدان محترم، آیا خیانت زن بدون اثبات رابطه نامشروع، میتواند دلیل طلاق باشد؟
خیر. ادعای خیانت بدون اثبات قانونی (شهادت معتبر یا مستندات) برای طلاق قابل قبول نیست.
دادگاه فقط با مدارک معتبر تصمیم میگیرد.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
۱۰. باسلام دکتر طهرانی، آیا زن در عقد موقت نیز حق نفقه دارد و چه شرایطی لازم است؟
بله. اگر در عقد موقت حق نفقه شرط شده باشد، زن مستحق نفقه است.
در غیر این صورت، نفقه تابع توافق و عرف است.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی
مواد ۱۰۷۷ و ۱۰۷۸ قانون مدنی
۱۱. سلام خدمت استاد طهرانی، آیا امکان گرفتن مهریه بعد از بخشش آن وجود دارد؟
خیر. اگر زن مهریه را با اختیار کامل بخشیده باشد، حق مطالبه مجدد ندارد.
بخشش تحت اجبار قابل ابطال است.
مواد قانونی:
ماده ۷۵۳ قانون مدنی
۱۲. باعرض خداقوت، آیا مرد در صورت اعسار از پرداخت مهریه میتواند حکم تقسیط بگیرد؟
بله. مرد میتواند درخواست تقسیط مهریه دهد و دادگاه پس از بررسی وضعیت مالی، پرداخت اقساط را تصویب میکند.
مواد قانونی:
ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
۱۳. باسلام خدمت دکتر طهرانی، اگر مرد اجازه خروج از کشور را ندهد، زن چه اقدام قانونی میتواند انجام دهد؟
زن میتواند:
1. درخواست اجازه خروج از دادگاه بدهد
2. از حق مندرج در عقدنامه استفاده کند
3. در صورت ضرورت درمان یا تحصیل، دادگاه مجوز میدهد
مواد قانونی:
ماده ۱۸ قانون گذرنامه
شروط ضمن عقد نکاح
۱۴. حقوقدان محترم، آیا مرد میتواند مهریه را به دلیل عدم تمکین زن پرداخت نکند؟
خیر. تنها نفقه زن در نشوز قطع میشود. مهریه همچنان واجب و قابل مطالبه است.
مواد قانونی:
ماده ۱۰۸۲ و ۱۱۰۸ قانون مدنی
۱۵. باسلام دکتر طهرانی، اگر زن پس از عقد باردار شود و طلاق رخ دهد، هزینه بارداری با چه کسی است؟
هزینه درمان بارداری تا زمان زایمان بر عهده شوهر سابق است و جزء حقوق مالی زن محسوب میشود.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۰۸ و ۱۱۰۶ قانون مدنی
ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده
۱۶. باعرض خداقوت، در صورت اعتیاد شدید مادر، حضانت فرزند به چه کسی داده میشود؟
دادگاه حضانت را به فردی که سلامت، توانایی تربیت و مصلحت طفل را داشته باشد، واگذار میکند؛ معمولاً پدر یا قیم قانونی.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی
ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده
۱۷. سلام خدمت استاد طهرانی، آیا ثبت نکردن ازدواج دائم جرم است و چه مجازاتی دارد؟
بله. ثبت ازدواج دائم الزامی است و عدم ثبت جرم محسوب میشود و اثر حقوقی از جمله عدم امکان اثبات نکاح و مطالبه مهریه را به دنبال دارد.
مواد قانونی:
ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده
۱۸. حقوقدان محترم، اگر مرد در قبال طلاق توافقی بخواهد حضانت را دائمی به خود اختصاص دهد، آیا امکانپذیر است؟
خیر. حضانت باید بر اساس مصلحت طفل تعیین شود و توافق طرفین نمیتواند آن را تغییر دهد.
مواد قانونی:
ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی
ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده
۱۹. باسلام خدمت دکتر طهرانی، آیا امکان پس گرفتن طلاق توافقی قبل از صدور گواهی عدم امکان سازش وجود دارد؟
بله. تا زمان صدور گواهی عدم امکان سازش و ثبت رسمی طلاق، زوجین میتوانند توافق خود را لغو کنند.
مواد قانونی:
مواد ۳۴ و ۳۵ قانون حمایت خانواده
۲۰. باسلام دکتر طهرانی، اگر پس از طلاق حضانت با مادر باشد ولی پدر نفقه فرزند را ندهد، چه ضمانت اجرایی وجود دارد؟
مادر میتواند:
1. دادخواست اجرای حکم نفقه بدهد
2. شکایت کیفری ترک انفاق مطرح کند
3. درخواست توقیف اموال یا حقوق پدر از طریق دادگاه نماید
مواد قانونی:
ماده ۴۰ و ۴۱ قانون حمایت خانواده
ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی