میز پرسش و پاسخ حقوقی
میز تحلیلی پرسش و پاسخ حقوقی
باسلام جناب دکتر طهرانی، آیا زن در صورت تمکین نکردن از شوهر حق نفقه دارد؟
جواب: تحلیل قانونی: مطابق ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی ایران، زن در صورت نشوز و تمکین نکردن از شوهر، مستحق نفقه نیست، مگر آنکه نشوز او موجه باشد. تحلیل فقهی: فقهای امامیه نشوز زن را دلیل سقوط نفقه میدانند مگر اینکه نشوز ناشی از ضرر یا ترس باشد (صاحب جواهر، شهید ثانی).
باسلام، آیا والدین میتوانند فرزندشان را بدون رضایت قانونی به کاری مجبور کنند؟
جواب: تحلیل قانونی: طبق ماده ۱۰۴۵ قانون مدنی، اعمال حق سرپرستی والدین نباید به ضرر و مصلحت فرزند باشد. هرگونه اجبار فراتر از حد معمول، قانونی نیست. تحلیل فقهی: امامیه نیز هر عملی که موجب ضرر فرزند شود، جایز نیست (نهجالبلاغه، خطبه ۲۸۷).
با عرض سلام خدمت حقوقدان محترم استاد طهرانی، آیا زوج میتواند بدون رضایت زن، خانه مشترک را بفروشد؟
جواب: تحلیل قانونی: طبق ماده ۲۲۲ قانون مدنی، اموال مشترک زن و شوهر نیازمند رضایت هر دو طرف است. فروش بدون رضایت زن باطل است. تحلیل فقهی: مالکیت مشترک و حق تصرف، مطابق فقه امامیه، باید با توافق انجام شود (محقق حلی، شرایع الاسلام).
باسلام، حق طلاق برای زن چگونه قابل اجرا است؟
جواب: تحلیل قانونی: ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی امکان طلاق از سوی زن را تحت شرایط خاص مانند بذل مهریه یا حق طلاق ضمن عقد مقرر کرده است. تحلیل فقهی: فقها اجازه دادهاند زن با شرط ضمن عقد یا بذل مهریه حق طلاق داشته باشد (صاحب جواهر).
باسلام جناب دکتر طهرانی، آیا قرارداد اجاره بدون نوشتن تاریخ شروع و پایان معتبر است؟
جواب: تحلیل قانونی: مطابق ماده ۴۷۸ قانون مدنی، قراردادهای اجاره باید شرایط اساسی شامل مدت و اجارهبها را داشته باشند؛ در صورت فقدان تاریخ، مدت عرفی یا توافق طرفین ملاک قرار میگیرد.
با عرض سلام خدمت حقوقدان محترم استاد طهرانی، آیا میتوان مهریه را بعد از ازدواج تغییر داد؟
جواب: تحلیل قانونی: مطابق ماده ۱۰۷۷ قانون مدنی، مهریه قابل افزایش یا کاهش بعد از ازدواج نیست مگر با توافق طرفین و ثبت در دفتر رسمی. تحلیل فقهی: فقهای امامیه نیز تغییر مهریه بعد از عقد بدون رضایت مرد و زن جایز نمیدانند.
باسلام، آیا کارفرما میتواند بدون اطلاع کارگر قرارداد او را فسخ کند؟
جواب: تحلیل قانونی: مطابق ماده ۲۳۲ قانون کار، فسخ قرارداد بدون اطلاع و رعایت مراتب قانونی، خلاف قانون است.
باسلام جناب دکتر طهرانی، آیا زن میتواند خانه را بدون اجازه شوهر به دیگری اجاره دهد؟
جواب: تحلیل قانونی: طبق ماده ۲۲۲ قانون مدنی، مالکیت مشترک نیازمند رضایت دو طرف است. تحلیل فقهی: مالکیت زن در مال اختصاصی خود این حق را دارد اما مال مشترک نیاز به اجازه شوهر دارد.
با عرض سلام خدمت حقوقدان محترم استاد طهرانی، آیا پدر میتواند ارث فرزند بالغ را بدون اجازه او تقسیم کند؟
جواب: تحلیل قانونی: ماده ۸۶۵ قانون مدنی مقرر کرده که ارث قابل انتقال نیست مگر با رضایت وراث و قوانین مربوط به تقسیم رعایت شود. تحلیل فقهی: امامیه نیز تصرف در ارث دیگران بدون رضایت جایز نیست (صاحب جواهر).
باسلام، آیا زن میتواند بدون رضایت شوهر شغلی خارج از منزل داشته باشد؟
جواب: تحلیل قانونی: ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، زن حق اشتغال دارد، مگر آنکه شرط ضمن عقد خلاف آن را پیشبینی کرده باشد.
تحلیل فقهی: فقها به حق اشتغال زن بدون ضرر به خانواده اشاره کردهاند.